ABD Başkanı Donald Trump, Çin‘den ithal edilen yeni nesil robotlar ile bağlantılı güç inverterlerine yönelik yeni bir ithalat yasağını yürürlüğe koydu. Washington, bu adımla yapay zekâ altyapısını ulusal güvenlik risklerine karşı korumayı ve kritik teknoloji üretimini yeniden ülke sınırları içine taşımayı hedefliyor.
ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), salı günü yayımladığı düzenlemeyle Çin üretimi yeni insansı ve dört ayaklı robotların yanı sıra yenilenebilir enerji sistemleri, bataryalar ve veri merkezlerinin elektrik şebekesine bağlanmasını sağlayan bağlantılı güç inverterlerinin ithalatını yasakladı.
Reuters’ın daha önce gündeme getirdiği düzenleme, Trump yönetiminin yapay zekâ tedarik zincirini Çin kaynaklı olası kesintiler, siber saldırılar ve veri güvenliği risklerine karşı daha dayanıklı hale getirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Yönetim, aynı zamanda teknoloji şirketlerini üretimlerini ABD’ye kaydırmaya teşvik etmeyi amaçlıyor.
FCC tarafından yapılan açıklamada, söz konusu cihazların ABD’nin ekonomik ve ulusal güvenliği açısından tedarik zinciri zafiyetleri oluşturabileceği, kritik altyapılar için de siber güvenlik tehdidi yaratabileceği belirtildi. FCC Başkanı Brendan Carr ise, “Amerika’nın kritik tedarik zincirlerini güvence altına almak için üzerimize düşeni yapmayı sürdüreceğiz” dedi.
Çin’in Washington Büyükelçiliği ise karara tepki gösterdi. Büyükelçilik, ABD yönetimine iki ülke iş dünyasının “objektif ve rasyonel” değerlendirmelerini dikkate alma çağrısında bulunurken, Çinli şirketlerin hedef alınmasına son verilmesini istedi. Pekin yönetimi ayrıca, ülke çıkarlarını zedeleyecek adımlara karşı gerekli tedbirlerin alınacağını duyurdu.
YAPAY ZEKA TEDARİK ZİNCİRİ ÖN PLANA ÇIKTI
Sektör uzmanları, yapay zekâ destekli insansı robotların önümüzdeki dönemde hem sanayide hem de günlük yaşamda daha yaygın kullanılacağını öngörüyor. Aynı dönemde hızla büyüyen veri merkezi yatırımlarının da güvenilir güç inverterlerine duyduğu ihtiyacın artacağı belirtiliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de daha önce yaptığı açıklamada, Amerikan fikri mülkiyetini çaldıkları gerekçesiyle Çinli yapay zekâ şirketlerine yaptırım uygulanabileceği uyarısında bulunmuştu.
Washington yönetimi ayrıca, nadir toprak elementlerinde yaşanan dışa bağımlılığın benzerinin yapay zekâ ve enerji teknolojilerinde oluşmasını engellemeyi hedefliyor. Çin’in kritik mineraller üzerindeki küresel hakimiyetini dış politikada önemli bir koz olarak kullanması, ABD’nin stratejik teknoloji alanlarında da benzer bir bağımlılığın oluşmasını önlemeye çalışmasına neden oluyor.
YASAK SADECE YENİ ÜRÜNLERİ KAPSIYOR
Kaynaklara göre FCC’nin ilerleyen süreçte Çin dışındaki çok sayıda tedarikçiyi bu kısıtlamalardan muaf tutması bekleniyor. Benzer bir uygulama daha önce yabancı üretim dronlar ve ağ yönlendiricilerine getirilen yasaklarda da hayata geçirilmişti.
Yayımlandığı anda yürürlüğe giren düzenleme, yalnızca henüz piyasaya sunulmamış robot ve inverter modellerini kapsıyor. Bununla birlikte FCC, daha önce satış izni verilen ürünlerin onaylarını iptal etme yetkisini de elinde bulunduruyor.
HEDEFTE UNİTREE BULUNUYOR
Yeni düzenlemeden en fazla etkilenmesi beklenen şirketlerden biri, küresel insansı robot pazarının yaklaşık yüzde 20’sini elinde bulunduran Çinli Unitree oldu. Counterpoint Research verilerine göre Unitree, sektörün önde gelen üç Çinli üreticisinden biri konumunda.
Şirket kısa süre önce Nvidia ile iş birliği yaparak insansı robotlarında Blackwell yapay zekâ çiplerini kullanmaya başlamıştı. Nvidia ise robotlardan elde edilen verilerin ABD’de tutulduğunu ve Unitree’nin en büyük müşterilerinin Amerikan üniversiteleri ile araştırma kuruluşları olduğunu açıklamıştı.
Buna rağmen ABD’li yetkililer, bu robotların kritik sektörlerde veri toplayabileceği, söz konusu bilgilerin Çin’e aktarılabileceği ya da uzaktan erişim yoluyla kritik sistemlerin hedef alınabileceği endişesini taşıyor. FCC de açıklamasında, robotların Amerikalılar hakkında veri toplayarak yabancı istihbarat servislerinin faaliyetlerine katkı sağlayabileceği veya uzaktan kontrol edilebilecek şekilde kullanılabileceği uyarısında bulundu.
GÜÇ İNVERTERLERİNDE ÇİN ALARMI
Dünyanın en büyük inverter üreticisi konumundaki Çin, özellikle Sungrow ve ABD yaptırımları altındaki Huawei öncülüğünde düşük fiyat politikasıyla Batı pazarındaki etkisini artırıyor.
Reuters daha önce, FCC’nin Avrupa’da alınan benzer kararlar ile kötü amaçlı yazılım yerleştirilmesi ve kritik altyapının sabote edilmesine yönelik güvenlik endişeleri nedeniyle Çin üretimi inverterlere ilişkin yeni bir yasak hazırlığında olduğunu duyurmuştu.
ABD’li yetkililer, 2023 yılında ortaya çıkarılan ve “Volt Typhoon” adı verilen, Çin bağlantılı olduğu öne sürülen siber casusluk kampanyasına benzer saldırıların yeniden yaşanmasını önlemeyi hedefliyor. Söz konusu operasyonda bilgisayar korsanlarının ele geçirdikleri yönlendiriciler aracılığıyla ABD’nin kritik altyapısını hedef alan faaliyetlerini gizlemeye çalıştıkları belirtilmişti.
Odatv.com
